New
ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΣ Π. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗ

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΣ Π. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗ

Διάλεξις για τους κρυπτοχριστιανούς

Διάλεξις για τους κρυπτοχριστιανούς

Λόγος Κατηχητήριος επί τη ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής (2020)

Λόγος Κατηχητήριος επί τη ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής (2020)

Ετήσια συνδρομή Αρχόντων

Ετήσια συνδρομή Αρχόντων

Χριστοφόρος Δ. Σωφρονίου, «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας», Μία καρδιακὴ περιήγηση στὸ σύμβολο τῆς Μεγάλης Ἰδέας

Χριστοφόρος Δ. Σωφρονίου, «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας», Μία καρδιακὴ περιήγηση...

Ὁ Κ. Δεληκωσταντῆς γιὰ «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας»

Ὁ Κ. Δεληκωσταντῆς γιὰ «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας»

Διεθνές Συνέδριο για τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ

Διεθνές Συνέδριο για τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ

ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΟΦΦΙΚΙΑΛΙΟΙ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΕΠΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΟΦΦΙΚΙΑΛΙΟΙ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΕΠΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

 «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα: Ορθόδοξα προσκυνήματα και μνημεία της Πόλης»

«Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα: Ορθόδοξα προσκυνήματα και μνημεία της Πόλης...

2η έκδοση του βιβλίου  «Ο Πατριάρχης της Αλληλεγγύης»

2η έκδοση του βιβλίου «Ο Πατριάρχης της Αλληλεγγύης»

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΣ Π. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗ

ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΣ Π. ΚΙΤΡΟΜΗΛΙΔΗ

Ὁ Ἐντιμολογιώτατος Ἄρχων Μέγας Ρεφερενδάριος κ. Πασχάλης Κιτρομηλίδης ἐξελέγη ἀπὸ τὴν Ὁλομέλεια τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν Τακτικὸ Μέλος της.

Τὸ Δ.Σ. συγχαίρει ἐκ μέρους ὅλων τῶν μελῶν τῆς Ἀδελφότητός μας τὸν κ. Κιτρομηλίδη γιὰ τὴν ἐπάξια ἐκλογή του καὶ εὔχεται στὸν νέο ἀκαδημαϊκὸ κάθε ἐπιτυχία στὸ ἔργο του.

Ὁ Πρόεδρος                                 Ὁ Γενικὸς Γραμματεύς 

Γεράσιμος Φωκᾶς                      Κωνσταντῖνος Δεληκωσταντής 

 Ἄρχων Ὀρφανοτρόφος            Ἄρχων Διδάσκαλος τοῦ Γένους

περισσότερα

Διάλεξις για τους κρυπτοχριστιανούς

Διάλεξις για τους κρυπτοχριστιανούς

Του Άρχοντος Οστιαρίου της Μ.τ.Χ.Ε. Χρήστου Τσούβαλη

Ἡ διάλεξη ἔγινε στήν Ἀθήνα, στίς 15.12.2011 καί στό Πνευματικό Κέντρο Κωνσταντινουπολιτῶν (Δημητρίου Σούτσου 46).
 
Τό περιεχόμενό της ἀντλήθηκε σχεδόν ἐξ ὁλοκλήρου ἀπό τήν ἐργασία, πού ἔχει δημοσιευθῇ στό βιβλίο: Δ ώ ρ η μ α στόν καθηγητή Βασίλειο Ν. Ἀναγνωστόπουλο Ἔκδοση: Εταιρεία Μελέτης της καθ’ ημάς Ανατολής, Αθήνα 2007. σ. 51-110.
 
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Πισιδίας κ. Σωτήριε,
Σεβαστοί Πατέρες,
Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,
Κύριε τ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων,
Κύριε τ. Ὑπουργέ,
Έντιμολογιώτατε Πρόεδρε τῆς Οἰκουμενικῆς Ὁμοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτῶν,
Κυρίες καί Κύριοι,
 
Εὐχαριστῶ γιά τά φιλόφρονα λόγια, πού μέ τόση ἀγάπη καί καλωσύνη εἶπε γιά τό πρόσωπό μου ὁ ἀγαπητός Πρόεδρος τῆς Οι. Ομ. Κω., καθώς καί τά Διοικητικά Συμβούλια τοῦ Νέου Κύκλου Κωνσταντινουπολιτῶν καί τοῦ Πανελλήνιου Σύνδεσμου Ποντίων Ἐκπαιδευτικῶν, γιά τήν τιμητική τους ἀπόφαση νά μέ καλέσουν ὡς ὁμιλητή τῆς Ἡμερίδας μέ θέμα: «Κρυπτοχριστιανικό ζήτημα καί ἀνθρώπινα δικαιώματα».
 
Τέλος εὐχαριστῶ καί ὅλους ἐσᾶς, τούς φιλίστορας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Γένους μας, πού εἴχατε τήν καλωσύνη νά ἔλθετε γιά νά παρακολουθήσετε τήν ὁμιλία μου.
Ὁ περιορισμός τοῦ χρόνου, πού ἐπιβάλλει ἡ συμμετοχή μου στήν Ἡμερίδα, πιθανόν νά ἀφήσει κενά στήν ἀνάπτυξη ἑνός τόσο μεγάλου θέματος, γι’ αὐτό καί σᾶς παρακαλῶ νά εἶστε ἐπιεικεῖς στίς κρίσεις σας. Ἄλλωστε γιά τή μελέτη τοῦ θέματος ὑπάρχει πλούσια βιβλιογραφία, πού συνεχῶς συμπληρώνεται.
 
Οἱ κρυπτοχριστιανοί
Μιά σημαντική καί ὄχι τόσο πολύ γνωστή πτυχή τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας τοῦ Γένους μας.
 
Ἡ ἐμφάνιση τοῦ Κρυπτοχριστιανισμοῦ
 
Στήν Ἐκκλησία μας, τούς τρεῖς πρώτους αἰῶνες, βιώθηκε μιά ἀνεπανάληπτη χριστιανική ζωή, γεμάτη ἀπό πίστη, ἀγάπη, θάρρος καί ζῆλο γιά τήν ἐξάπλωση τοῦ Εὐαγγελίου.
Κατά τούς διωγμούς, οἱ περισσότεροι τῶν χριστιανῶν ἦταν ἕτοιμοι νά ὑποστοῦν τά πάντα, ἐπειδή θεωροῦσαν τό μαρτύριο, ὄχι ὡς ἀναγκαῖο τέλος τοῦ βίου τους, ἀλλά ὡς ὁμολογία τῆς συνάντησής τους μέ τό Χριστό, ὡς σπόρο αὔξησης τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτό τό ἡρωικό πνεῦμα τῆς Χριστιανικῆς Ἐκκλησίας τῶν διωγμῶν ἀνέδειξε τούς πρώτους ἁγίους. Ὑπῆρξαν, ὅμως, καί ἄλλοι, τήν ἴδια περίοδο, οἱ «πεπτωκότες», πού γιά νά ἀποφύγουν τούς διωγμούς, ἀρνήθηκαν τήν χριστιανική τους πίστη, γιατί δέν θέλησαν νά ὑποβληθοῦν σέ βασανιστήρια ἤ γιατί δέν τά ἄντεξαν.
Ὅταν ἐκδόθηκε, τόν Φεβρουάριο τοῦ 313, τό Διάταγμα τῶν Μεδιολάνων καί ἔπαυσαν ἐπισήμως οἱ διωγμοί, ἡ Ἐκκλησία ἀντιμετώπισε μέ συμπάθεια καί «οἰκονομία» τό πρόβλημα τῶν «πεπτωκότων», ἰδίως ὅταν αὐτοί ὁμολόγησαν τήν ἁμαρτία τους καί ζήτησαν τήν Χάριν καί τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἡρεμία αὐτή, πού ἐπῆλθε μέ τό Διάταγμα, δέν κράτησε γιά πολύ. Ἡ Χριστιανική Ἐκκλησία ἀντιμετώπισε διαφορετικούς διωγμούς καί νέα προβλήματα μέ τίς ποικιλόμορφες αἱρέσεις καί τήν ἐμφάνιση καί ἐξάπλωση τῆς θρησκείας τοῦ Ἰσλάμ. Καί τίς μέν αἱρέσεις ἡ Ἐκκλησία τίς ἀντιμετώπισε μέ τίς τοπικές καί Οἰκουμενικές Συνόδους, τήν ἐξάπλωση ὅμως τῆς θρησκείας τοῦ Ἰσλάμ δέν κατάφερε οὔτε ἡ Ἐκκλησία, ἀλλ’ οὔτε καί ἡ Πολιτεία νά ἐμποδίσει, γιατί ἡ διάθεσή τους ἀπέναντι στό Ἰσλάμ, κατά τήν πρώτη φάση, δηλαδή ἀπό τόν 8ο αἰώνα μέχρι τά μέσα τοῦ 9ου αἰώνα, «ὑπῆρξε μᾶλλον σκωπτική καί ὑποτιμητική» καί ἐπιπλέον γιατί λαθεμένα πίστεψαν ὅτι ἡ θρησκεία τοῦ Ἰσλάμ ἦταν ἕνα εἶδος ἀποστασίας ἀπό τήν ἀληθινή Χριστιανική πίστη, μία νέα ἀρειανική αἵρεση, πού θά ἐξαφανίζονταν μαζί μέ τίς αἱρέσεις τῶν Μονοφυσιτῶν, τῶν Μονοθελητῶν καί τῶν ὁπαδῶν τῶν ἄλλων αἱρετικῶν διδασκαλιῶν.
Ἔτσι ὁ Μουσουλμανισμός, ἐπέζησε καί διαδόθηκε, μέ τό μήνυμα, ὅτι τό Ἰσλάμ, δηλαδή ἡ «ὑποταγή στό Θεό», εἶναι ἕνας νέος, ὀρθός τρόπος ζωῆς τοῦ λαοῦ καί ἔχει ὡς βασική του ἀρχή, ὅτι ὁ κόσμος διαιρεῖται σέ χῶρες, ὅπου ἀνήκουν οἱ πιστοί τοῦ Ἰσλάμ καί λέγονται «Οἶκος τοῦ Ἰσλάμ» καί σέ χῶρες τῶν ἀπίστων πού καλοῦνται «Οἶκος Πολέμου», δηλαδή περιοχές ἀγώνα μέχρις ὅτου ὑποταχθοῦν, μέ τόν ἱερό πόλεμο «Τζιχάντ», στό κράτος τῆς ἀληθινῆς πίστης. Ἀλλά καί ὁ μεγάλος λόγιος καί νομικός τοῦ Ἰσλάμ Malik Ibn Anas (795), ἔγραφε, ὅτι : «Ὅποιος ἐντελῶς φανερά ἐγκαταλείπει τό Ἰσλάμ, γιά νά προσχωρήσει σέ μιά ἄλλη θρησκεία, αὐτόν θά πρέπει νά προσπαθήσουμε νά τόν μεταστρέψουμε στό Ἰσλάμ. Καί ἄν μεταστραφεῖ, καλῶς, ἄν ὄχι, τότε νά θανατώνεται».
 
Ἡ ἀντίληψη περί «Τζιχάντ», πού εἶναι ἀναμφισβήτητο στοιχεῖο τῆς δυναμικότητας τῆς μουσουλμανικῆς θρησκείας, ἐπισημαίνει γιά μιά ἀκόμη φορά, ὅτι τό Ἰσλάμ, παραλλήλως πρός τόν θρησκευτικό του χαρακτῆρα, εἶναι καί μέγεθος πολιτικό. Ὁ Προφήτης δέν ἵδρυσε μόνο μιά θρησκευτική κοινότητα, ἀλλά καί ἕνα κράτος. Ἑκατό μόλις χρόνια, λοιπόν, μετά τόν θάνατο τοῦ Μωάμεθ, εἶχε δημιουργηθεῖ ἕνα ἀπέραντο ἀραβικό κράτος καί ὁ «Οἶκος τοῦ Ἰσλάμ» εἶχε ἐξαπλωθεῖ ἀπό τά Ἰμαλάϊα καί τίς πεδιάδες τῆς Κίνας μέχρι τά Πυρηναῖα ὄρη.
Ἰδιαιτέρως στή Μικρά Ἀσία ἡ πολιτική κατάσταση μεταβλήθηκε ριζικά μέ τόν Ἄλπ Αρσλάν μετά τό 1063, ὅταν τό Ἰσλάμ ἀπέβη ἀληθινός κίνδυνος γιά τήν Κωνσταντινούπολη. Γεγονός τό ὁποῖο ἐνισχύθηκε τόν 15ο καί 16ο αἰώνα μέ τούς Ὀθωμανούς Τούρκους. Ἔτσι ἄρχισε μιά παρατεταμένη ἀγωνία θανάτου τῶν ὑπολειμμάτων τῆς ἑλληνικῆς αὐτοκρατορίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί μιά περίοδος φθορᾶς γιά τούς ὑπόδουλους.
Τότε, ἕνα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τῶν περιοχῶν αὐτῶν, ἀποδέχονταν τή θρησκεία τοῦ Ἰσλάμ καί μέ τό πέρασμα τοῦ χρόνου ταυτίζονταν μαζί της καί προσχωροῦσε στό σῶμα τῶν κατακτητῶν, ἕνα ἄλλο, πολύ μικρότερο, ἀποφάσιζε νά πολεμήσει γιά τήν πίστη του καί ἐνδεχομένως βασανίζονταν καί μαρτυροῦσε γι’ αὐτήν, καί ἕνα τρίτο, διάλεγε τό δρόμο τοῦ Κρυπτοχριστιανισμοῦ, εἴτε γιατί ἀναγκάζονταν, χωρίς τή θέλησή του, νά ἀποδεχθεῖ τό Ἰσλάμ, εἴτε γιά διάφορους ἄλλους οἰκονομικούς καί κοινωνικούς λόγους ἀποδέχονταν ἐξωτερικά καί φαινομενικά τό Ἰσλάμ, διατηρῶντας, στά βάθη τῆς ψυχῆς τους, τή χριστιανική πίστη, καί, ὅπου οἱ συνθῆκες τό ἐπέτρεπαν, καί τήν ἑλληνική ποντιακή διάλεκτο. Αὐτοί, ὅταν οἱ συνθῆκες τό ἐπέτρεπαν, γύριζαν ἐπίσημα στό Χριστιανισμό.
 
Τήν πρώτη ἐπίσημη πληροφορία, γιά τόν Κρυπτοχριστιανισμό, ἔχουμε, μετά τό 1330, στή Νίκαια τῆς Βιθυνίας, ὅταν ἡ πόλη ἔπεσε στά χέρια τοῦ σουλτάνου Ὀρχάν. Τότε ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ ἀλλαξοπίστησε, πρᾶγμα, βέβαια, πού σε ἐλάχιστες περιπτώσεις ἔγινε οἰκειοθελῶς. Οἱ ἐξισλαμισθέντες κάτοικοι τῆς Νίκαιας, μέ τό πέρασμα τοῦ καιροῦ ἄρχισαν νά προβληματίζονται. Τύψεις βασάνιζαν τή συνείδησή τους. Γι’ αὐτό ἀπευθύνθηκαν στό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο καί ὁ πατριάρχης Ἰωάννης ὁ Καλέκας, μέ δύο ἐπιστολές, πού τούς ἔστειλε, τό 1338 καί τό 1340, ἔδωσε τήν πρέπουσα θετική ἀπάντηση στά ἀγωνιώδη ἐρωτήματα γιά τή σωτηρία τους.»
 

Ἡ θρησκευτική καί κοινωνική ζωή τῶν Κρυπτοχριστιανῶν ἀλλά καί οἱ δυσκολίες πού ἀντιμετώπιζαν.

 

Οἱ Κρυπτοχριστιανοί, αὐτή ἡ κοινωνικοθρησκευτική κατηγορία ἀνθρώπων, ὑπῆρχαν, κατά τόν Μανουήλ Γεδεών, σ’ ὅλες σχεδόν τίς ἐπαρχίες τῆς ἄλλοτε μεγάλης ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας.
Πληροφορίες ὅμως γιά τόν ἀκριβῆ ἀριθμό τῶν κρυπτοχριστιανῶν δέν ἦταν δυνατόν νά ἔχουμε, καί οὔτε πάρα πολλά γιά τήν κρυφή θρησκευτική τους ζωή. Πάντως τίς ἐλάχιστες πληροφορίες, γιά τή θρησκευτική καί κοινωνική τους ζωή καί τίς δυσκολίες, πού ἀντιμετώπιζαν, τίς ἔχουμε ἀπό πρώην κρυπτοχριστιανούς, πού βρίσκονται τώρα ἐκτός Τουρκίας.
Ἡ ζωή τῶν κρυπτοχριστιανῶν σέ καθαρῶς χριστιανικά χωριά δέν ἦταν ἐπικίνδυνη. Τό μυστικό τῶν κρυπτοχριστιανῶν ἦταν σέ ὅλους γνωστό καί τά τελευταῖα μάλιστα χρόνια, μποροῦσαν σχεδόν ἐλεύθερα νά παρακολουθοῦν τίς ἱερές ἀκολουθίες καί νά συμμετέχουν ἐνεργητικά στήν κοινωνική ζωή, μέ μόνη ἐπιφύλαξη μήπως γίνουν ἀντιληπτοί ἀπό διερχόμενους μουσουλμάνους. Στά χριστιανικά αὐτά χωριά, ὑπῆρχε ὡς προπέτασμα, ἕνα τζαμί καί μάλιστα σέ περίοπτη θέση, ὥστε νά μή προκύπτει καμιά ὑποψία. Ἐκεῖ πήγαιναν οἱ κρυπτοχριστιανοί, ὅταν κάποιος Τοῦρκος ἐπισκέπτονταν τό χωριό τους.
 
Ἐντελῶς διαφορετικές ὅμως ἦταν οἱ συνθῆκες ζωῆς, στά κατά πλειοψηφία μουσουλμανικά χωριά. Ἐδῶ οἱ κρυπτοχριστιανοί διέτρεχαν κάθε μέρα σοβαρό κίνδυνο, μιά καί ζοῦσαν μέ μουσουλμάνους. Γι’ αὐτό πρωταρχική τους ὑποχρέωση ἦταν νά δίνουν τήν ἐντύπωση πιστῶν καί εὐσεβῶν μουσουλμάνων, ὥστε ν’ ἀποφεύγουν τά σχόλια. Ἡ ἰδιαιτερότητα τῆς ζωῆς τους, ἀπαιτοῦσε τήν πιστή τήρηση τῶν τύπων τῆς μουσουλμανικῆς θρησκείας. Γι’ αὐτό καί ἦταν συχνή ἡ παρουσία τους στό τζαμί. Παράλληλα ὅμως εἶχαν, γιά τή χριστιανική τους πίστη, κρυφά μέρη προσευχῆς, σέ σκοτεινά καί ἀπρόσιτα ὑπόγεια καί κατακόμβες κάτω ἀπό τά σπίτια τους. Ὅσοι δέν εἶχαν κατακόμβες φύλαγαν τίς εἰκόνες καί τά καντήλια τους, μέσα στά μεγάλα προγονικά τους μπαοῡλα. Πίσω ἀπό τίς ράχες τους ἔχασκαν, ἀνοιγμένες ἐπίτηδες, χαραμάδες καί τρύπες, γιά τήν ἀνάσα τῆς φλόγας τῆς καντήλας, πού τήν κρατοῦσαν ἀκοίμητη. Οἱ πλουσιότεροι διατηροῦσαν ὑπόγειους ναούς στά σπίτια τους, μέ μεγάλη μυστικότητα, καί στούς ὁποίους ἐτελοῦντο ἱερές ἀκολουθίες καί μυστήρια ἀπό κανονικούς ἱερεῖς. Στά χωριά, πού ἦταν μεικτά, ἄν ὑπῆρχε ὀρθόδοξος ἱερέας, λειτουργοῦσε καί γιά τούς κρυπτοχριστιανούς ἐνορίτες του.
 
Θεμελιακή, γιά τή ζωή τῶν κρυπτοχριστιανῶν, ἦταν ἡ δράση τῶν μοναστηριῶν τοῦ Πόντου. Τά μοναστήρια αὐτά ὑπῆρξαν φάροι, πού φώτιζαν καί ἑστίες πού θέρμαιναν τίς χριστιανικές ψυχές καί κράτησαν ἄσβεστη τή φλόγα τῆς Ρωμηοσύνης. Σ’ αὐτά, ὅπως ἦταν φυσικό, ἔβρισκαν καταφύγιο καί οἱ κρυπτοχριστιανοί καί ἀπ’ αὐτά περίμεναν τήν πνευματική τους ἐνίσχυση.
Οἱ ὀρθόδοξοι ἱερεῖς τῶν κρυπτοχριστιανῶν, ἄλλοι ἔκαναν τό γυρολόγο ἤ τόν μετακινούμενο μανάβη γιά νά καλύπτουν τήν ἐπικίνδυνη ἀποστολή τους, ἄλλοι μεταμφιέζονταν σέ δερβίσιδες, μολάδες ἤ χοτζάδες, πράγμα πού προϋπόθετε τέλεια κατοχή τῆς τούρκικης γλώσσας καί τοῦ Κορανίου.
Τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί τά ἔθιμα σήμαιναν γιά τούς κρυπτοχριστιανούς τά θεῖα δῶρα τῆς ὑπομονῆς καί ἡρεμίας μέσα στήν τόσο ταραγμένη ζωή τους. Γι’ αὐτό τηροῦσαν τίς περιόδους τῆς νηστείας ἐπακριβῶς, συμμετεῖχαν σ’ ὅλα τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας καί τακτικά στό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Ὁ δεσμός αὐτός μέ τήν Ἐκκλησία τούς βοήθησε νά κρατήσουν τήν πίστη τους. Ἀντίθετα, ὅσοι ἀπ’ αὐτούς ἔμεναν σέ ἀπομονωμένες περιοχές, χωρίς νά ἔχουν ἐπαφή μέ τήν Ἐκκλησία, σιγά σιγά ἀπορροφήθηκαν ἀπό τό μουσουλμανικό περιβάλλον.
 
Γιά νά μή δίνουν ὑποψίες οἱ κρυπτοχριστιανοί, στό περιβάλλον τους, τελοῦσαν φανερά τήν περιτομή καί ἔπαιρναν ἕνα μουσουλμανικό ὄνομα. Παράλληλα δέ μέ τή μυστική χριστιανική βάπτιση καί τό χρίσμα ἔπαιρναν καί ἕνα χριστιανικό ὄνομα, γιά τό ὁποῖο ὁ νονός ἤ ἀνάδοχος, μετά τή βάπτιση, εὐχότανε στόν βαπτισθέντα «Νά ζήσει μέ τ’ ὄνομά του», δηλαδή ποτέ νά μή βρεθεῖ στήν ἀνάγκη νά μεταστραφεῖ στόν Ἰσλαμισμό καί νά ἀλλάξει τό πραγματικό του ὄνομα. Τά δύο ὀνόματα (μουσουλμανικό καί χριστιανικό) ἦταν συνήθως συνώνυμα ἤ ὁμόηχα π.χ. Μεχμέτ και Μιχάλης, Μεριέμ καί Μαρία, Ἰμπραχήμ καί Ἀβραάμ, Λιάζ καί Ἠλίας. Ὅταν ἕνα χωριό δέν εἶχε δικό του ἱερέα, τότε ἔπαιρναν τά παιδιά τή νύχτα καί πήγαιναν νά τά βαπτίσουν στό διπλανό χωριό ἤ σέ ἕνα μοναστήρι. Τά μυστικά τῆς ζωῆς τῶν κρυπτοχριστιανῶν τά πληροφοροῦνταν τά παιδιά, μόνο ὅταν ἔφταναν σέ μιά συγκεκριμένη ἡλικία καί ὅταν δέν ὑπῆρχε φόβος, μέ τήν παιδική τους ἀθωότητα, νά τά κοινοποιήσουν.

Ὅσο γιά τήν παιδεία, οἱ κρυπτοχριστιανοί ἦταν ὑποχρεωμένοι νά στέλνουν τά παιδιά τους σέ τουρκικά σχολεῖα, γιατί ἦταν ἐγγεγραμμένα στά ληξιαρχεῖα ὡς τουρκόπουλα. Τήν ἡμέρα, τά παιδιά αὐτά, πήγαιναν στό σχολεῖο καί διδάσκονταν τό Κοράνι, τά βράδια ὅμως οἱ ὀρθόδοξες μητέρες, τούς δίδασκαν, μαζί μέ τήν ἑλληνική ποντιακή διάλεκτο, τήν ἀληθινή πίστη, τήν παράδοση καί τήν ἱστορία τοῦ ρωμαίηκου Γένους.

 

Στό γάμο τηροῦσαν τή χριστιανική μονογαμία.

Παντρεύονταν μόνο μεταξύ κρυπτοχριστιανῶν καί ἐτελεῖτο ὁ γάμος φανερά ἀπό τόν χότζα, καί κρυφά τή νύκτα, ἀπό τόν ὀρθόδοξο ἱερέα, σέ ὑπόγειο ναό. Ἄν τοῦτο δεν ἦταν εὔκολο ἔφευγαν γιά ἄλλο χωριό, πού εἶχε ἱερέα, ἤ ἀκόμη ἔφευγαν γιά γαμήλιο ταξίδι καί περνοῦσαν ἀπό χριστιανικό μοναστήρι ἤ καί τέλος πήγαιναν σέ ἀπομακρυσμένη μεγάλη πόλη, ὅπου τό ζεῦγος ἦταν ἄγνωστο καί τελοῦσαν τό μυστήριο τοῦ γάμου, μέ ὀρθόδοξο ἱερέα. Σέ χωριά μέ μικτό πληθυσμό, οἱ κρυπτοχριστιανοί δεν πάντρευαν τίς κόρες τους μέ ἀναγνωρισμένους χριστιανούς. Ἄν τοῦτο ἦταν ὑποχρεωτικό νά γίνει τότε ὁ κρυπτοχριστιανός ἔκλεβε τή φανερή χριστιανή καί αὐτή, δῆθεν ἐκβιαζόμενη, γίνονταν μουσουλμάνα καί στή συνέχεια πήγαιναν στήν Πόλη ἤ σέ κάποιο μοναστήρι καί τελοῦσαν τό μυστήριο τοῦ γάμου.Ἕνα ποντιακό τραγούδι, μεταγλωττισμένο, μιλᾶ γιά γάμο χριστιανῆς νύφης πού παντρευόταν κρυπτοχριστιανό: «Μή τυραγνιέσαι Σόνια μου καί μή βαρειοκαρδίζεις, ἄντρα παίρνεις ὁλόχρυσο, εἶναι χριστιανοπαίδι, στά φανερά Μαχμούτ ἀγάς καί στά κρυφά Νικόλας, καί στή Μονή μεσονυχτίς θά πᾶτε γιά στεφάνι».

Ἡ κηδεία τῶν κρυπτοχριστιανῶν συνοδεύονταν πάντα μέ δυσκολίες.
 
Οἱ νεκροί κηδεύονταν φανερά ἀπό τό χότζα καί θαύονταν σέ μουσουλμανικό νεκροταφείο καί τή νύκτα μεταθαύονταν μυστικά ἀπό ὀρθόδοξο ἱερέα σέ χριστιανικό κοιμητήριο, ὅπως μαρτυρεῖ καί ἡ λαϊκή φράση: «Τήν ἡμέραν σα μεζάρε καί τή νύχτα σον Αε Θόδωρον». Ἀκόμη ἐγένετο ἡ κηδεία χωρίς τήν παρουσία τοῦ νεκροῦ καί τῶν συγγενῶν του ἤ καί ἀκόμη πρίν τήν ταφή τίς νυκτερινές ὧρες στό σπίτι, ἀπό ἄγνωστο στήν περιοχή ἱερέα, πού ἐρχόταν χωρίς ράσα καί μάλιστα πρίν νά γίνει γνωστός στό χωριό ὁ θάνατος. Ὅταν δέν ἦταν δυνατό νά ἔρθει ὁ ἱερέας, στό σπίτι τοῦ νεκροῦ, γινόταν ἡ χριστιανική ἀκολουθία στήν ὑπόγεια ἐκκλησία, τήν ὥρα πού πήγαιναν τό νεκρό στό μουσουλμανικό νεκροταφεῖο. Ὑπῆρχαν ἐπίσης περιπτώσεις, κατά τίς ὁποῖες ὁ ἱερέας πήγαινε στόν τάφο τοῦ θαμμένου ἤδη κρυπτοχριστιανοῦ καί διάβαζε τή νεκρώσιμη ἀκολουθία μόνος του καί χωρίς νά δώσει σημεῖα ἀναγνώρισης. Ἄν δέν ὑπῆρχε ἱερέας, ἔπαιρναν χῶμα πάνω ἀπό τόν τάφο καί τό πήγαιναν ἔστω καί μακριά σέ ὀρθόδοξο ἱερέα, ὅπου διάβαζε τή νεκρώσιμη ἀκολουθία καί ἔρριπταν ἀργότερα τό χῶμα πάνω στόν τάφο τοῦ νεκροῦ.
 
Μέ μεγάλη σχολαστικότητα γίνονταν τά μνημόσυνα τῶν νεκρῶν. Τά Ψυχοσάββατα καί τήν παραμονή τῶν Θεοφανείων ἑτοιμάζονταν τά κόλλυβα στή μνήμη τῶν νεκρῶν. Στό σπίτι ἄναβαν κεριά μπροστά στίς εἰκόνες, διάβαζαν τά ὀνόματα τῶν νεκρῶν καί τούς σκέφτονταν. Ὅταν δέν μποροῦσαν νά κάνουν μνημόσυνα, ἔστελναν στά κοντινά μοναστήρια, ὡς πρόσφορά, σιτάρι καί φροῦτα.
 
Ἀλλά καί τό Πάσχα, αὐτή τή λαμπρή καί μεγάλη γιορτή τοῦ Χριστιανισμοῦ, οἱ κρυπτοχριστιανοί τή ζοῦσαν μέ σφιγμένη τήν καρδιά καί μέ δάκρυα στά μάτια ἀλλά καί μέ ἐλπίδα, ὅτι θά τούς ἀξιώσει ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία νά γιορτάσουν τήν ἑπόμενη χρονιά τίς μέρες αὐτές χωρίς ἄγχος, ἀνοιχτά καί ἐλεύθερα. Στό σημεῖο αὐτό ἄς δοῦμε μιά μικρή ἱστορία, ὅπως τήν διασώζει, ἀπό τόν Χρ. Τσαρτιλίδη, ὁ Κ. Φωτιάδης: «Εἶναι νύχτα τοῦ Πάσχα. Οἱ καμπάνες τοῦ χωριοῦ…ἠχοῦν. Οἱ χριστιανοί ξυπνοῦν, σηκώνονται καί πηγαίνουν στήν ἐκκλησία. Ὁ Μουσταφᾶ, πού εἶναι χριστιανός, ξυπνάει καί αὐτός. Χωρίς θόρυβο καί χωρίς νά ἀνάψει φῶς ξυπνάει τήν οἰκογένειά του, τή γυναίκα του Ἐμινέ, πού ὀνομάζεται Μαρία, τήν κόρη του Φατμέ ἤ Ἑλένη καί τό γιό του Χασάν ἤ Γεώργιο. Συναντιοῦνται σέ ἕναν χῶρο στό ὑπόγειο τοῦ σπιτιοῦ. Ἐκεῖ παραμερίζουν στήν ἄκρη τούς σάκκους καί παίρνουν τίς εἰκόνες ἀπό κάτω καί τίς κρεμοῦν. Γονατίζουν μπροστά τους, κάνουν τό σταυρό τους καί ἀνάβει ὁ καθένας ἀπό ἕνα κερί. Ὁ Μουσταφᾶ, πού εἶναι χριστιανός παίρνει ἕνα ἱερό βιβλίο καί τό ἀνοίγει. Νά διαβάσει δέν μπορεῖ, ἀλλά ψάλλει ἕναν ὕμνο σιγοψιθυρίζοντας στά σπασμένα ἑλληνικά του. Ἡ οἰκογένεια σταυροκοπιέται ξανά καί λένε ὅλοι σιγά Χριστός ἀνέστη. Ὁ καθένας τρώει ἀπό ἕνα αὐγό πού εἶναι βαμμένο καφέ ἀπό χυμό κρεμμυδιῶν. Εἶχαν φοβηθεῖ νά ἀγοράσουν κόκκινη μπογιά γιά τά αὐγά. Μέ σφιγμένη τήν καρδιά καί δάκρυα στά μάτια ἀσπάζεται ὁ ἕνας τόν ἄλλο καί ἀνεβαίνουν ἐπάνω στά δωμάτιά τους νά κοιμηθοῦν. Οἱ καμπάνες χτυποῦν ξανά ...»

Πάντως ἡ διπλή ζωή τῶν κρυπτοχριστιανῶν ἦταν ἕνα ψυχολογικό μαρτύριο, ἕνα ζωντανό δρᾶμα, ἕνας διαρκής φόβος γιά τό Θεό, πού εἶχαν τήν αἴσθηση πώς τόν πρόδωσαν, μιά ἀγωνία ὅτι θά ἀνακαλυφθοῦν ἀπό τίς ἀρχές, ἀλλά καί μιά ἐλπίδα ὅτι κάποια μέρα θά βελτιωθεῖ ἡ κατάστασή τους καί θά λυθεῖ τό δράμα τους. «Ὁ Κρυπτοχριστιανισμός, κατά τόν Καθηγητή Φωτιάδη, εἶναι ἀπόδειξη γιά τήν ἔνταση ἑνός ψυχικοῦ-πνευματικοῦ ἀγώνα. Ἄν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί ἤθελαν ἁπλῶς νά σώσουν τή ζωή τους καί τήν περιουσία τους, θά εἶχαν ἀσπαστεῖ ἁπλούστατα τόν Ἰσλαμισμό. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατά τή διάρκεια τῆς ἡμέρας φοροῦσαν τό φέσι, τό βράδυ ὅμως τό ἔβγαζαν καί πήγαιναν στίς ὑπόγειες ἐκκλησίες, γιά νά συμμετάσχουν στά Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας, τό ἔκαναν γιά νά διατηρήσουν την πίστη τους. Ὁ Κρυπτοχριστιανισμός ἀποτελεῖ ἀπόδειξη γιά τή δύναμη ἀντίστασης τῶν ἠθικῶν ἀρχῶν τῆς ρωμαίηκης παράδοσης, εἶναι ὁ ἀγώνας συνείδησης γιά τήν ψυχική καί πνευματική ἐλευθερία. Ἡ διατήρηση τῆς θρησκείας καί τοῦ πολιτισμοῦ, ἦταν γιά τούς κρυπτοχριστιανούς μόνο καί μόνο δυνατή, γιατί ἔκαναν ἕνα συμβιβασμό καί ὑπέκυψαν στήν καταπίεση ἀπ’ ἔξω τόσο μόνο, ὥστε νά δημιουργήσουν ἕναν ἐλεύθερο χῶρο γιά τή διατήρηση τῶν ἀξιῶν αὐτῶν στά κρυφά».

 

Σήμερα ὑπάρχουν κρυπτοχριστιανοί ;

Ἀπό τόν Αὔγουστο τοῦ 1922, πού κατάρρευσε τό μικρασιατικό μέτωπο, ἄρχισε ἡ ἐξόντωση καί τό ξερίζωμα ἑκατοντάδων χιλιάδων ρωμηῶν, ἀπό τίς προαιώνιες ἑστίες τους, στή Μικρά Ἀσία καί τήν ἀνατολική Θράκη. «Ἔφυγαν ὅμως ὅλοι; ρωτάει ὁ Γεώργιος Πρίντζιπας, μήπως ὑπῆρξαν κρυπτοχριστιανοί, πού δέν τόλμησαν, ἔστω καί τήν τελευταία στιγμή νά φανερωθοῦν; ... Εἶναι γνωστό, ἐπίσης, πώς λόγῳ τοῦ πολέμου, σέ μερικές περιοχές, οἱ ἐπονομαζόμενοι «κλωστοί» τῶν κρυπτοχριστιανῶν, συνέχιζαν νά ζοῦν στήν ἀποκρυφία. Ἐκεῖ δέν ἔγινε γνωστή ἡ δυνατότητά τους νά δηλωθοῦν ὡς χριστιανοί. Αὐτούς δέν τούς ἄγγιξε ἡ ἀνταλλαγή. Ἔτσι ἔμειναν στόν τόπο τους μεταθέτοντας γιά τό ἀπώτερο μέλλον τήν ὥρα πού θά ἔκαναν τήν ἐμφάνισή τους. Ἄλλο στοιχεῖο πού μᾶς βάζει σ’ ἐρωτήματα εἶναι οἱ γάμοι χριστιανῶν ἤ κρυπτοχριστιανῶν γυναικῶν μέ τούρκους. Γάμοι πού ἔγιναν λίγο πρίν τήν καταστροφή, μέ βία ἤ καί χωρίς βία. Πολλές διατήρησαν τήν πίστη τους, ἀλλά δέν κρίθηκαν ὡς ἀνταλλάξιμες. Ἄλλες συνέχιζαν νά ζοῦν, ὅπως ἤξεραν τόσα χρόνια, στά κρυφά. Πῶς μεγάλωσαν τά παιδιά τους; Σάν χριστιανούς ἤ σάν μουσουλμάνους; Ἡ ἀπάντηση δέν εἶναι εὔκολη. Κανείς δέν μπορεῖ νά εἶναι σίγουρος γιά τό τί μπορεῖ νά συμβαίνει ἐκεῖ, πού χρόνια πρίν χτύπαγε ἡ καρδιά τῆς Ρωμηοσύνης».
Πάντως, ἔμειναν κρυπτοχριστιανοί στήν Τουρκία. Ὑπάρχουν οἰκογένειες πού χωρίσθηκαν. Κάποιοι ἀπ’ αὐτούς σήμερα ζοῦν στήν Ἑλλάδα, κάποιοι σέ ἄλλες Χῶρες καί κάποιοι στήν Τουρκία. Χωρίς αὐτό νά σημαίνει, πώς οἱ οἰκογένειες ἤ τά ἄτομα πού ζοῦν στήν Τουρκία, εἶναι ἀκόμη κρυπτοχριστιανοί, ὅσο καί ἄν ὑπάρχουν ἐνδείξεις, πού συνηγοροῦν καί σέ μιά τέτοια ἐκδοχή.
 
Στό σημεῖο αὐτό, ἀξίζει νά δοῦμε, τίς χαρακτηριστικές πληροφορίες, πού καταγράφει ὁ Καθηγητής Φωτιάδης στό βίβλίο του: «Πρός τιμήν τοῦ Γεωργίου Κασιμίδη, (τό τουρκικό του ὄνομα Temel efendi), πού καταγόταν ἀπό μιά κρυπτοχριστιανική οἰκογένεια τοῦ Σταυριοῦ καί πέθανε τό 1961 στήν Τραπεζούντα, ἔγινε στίς 15 Ὀκτωβρίου 1962 στή Θεσσαλονίκη μνημόσυνο στό ἐκκλησάκι τοῦ ἁγίου Στυλιανοῦ. Τό μνημόσυνο αὐτό τό ἔκανε ἡ οἰκογένεια Κιουπτσίδη, πού ζεῖ στή Θεσσαλονίκη καί ἔχει στενή συγγένεια μέ τήν οἰκογένεια τοῦ μακαρίτη πού ζεῖ στήν Τουρκία». Ὑπάρχουν καί γραπτές μαρτυρίες τέτοιων συγγενικῶν σχέσεων, π.χ., μέ τή μορφή ἀλληλογραφίας, ἀνάμεσα σέ κρυπτοχριστιανούς στήν Τουρκία καί στούς συγγενεῖς τους, πού ζοῦν σήμερα στήν Ἑλλάδα.
 
Ἡ πλειοψηφία τῶν κατοίκων τῆς μαυροθαλασσίτικης περιοχῆς τοῦ Πόντου, μέχρι τήν ἀνταλλαγή τῶν πληθυσμῶν, μιλοῦσαν τήν ἑλληνική ποντιακή διάλεκτο. Αὐτό τό διαπίστωσε ὁ καθηγητής Φωτιάδης, καί σέ διάφορες πόλεις τῆς νοτιοδυτικῆς Γερμανίας, πού συνάντησε Τούρκους ἀπό τήν περιοχή τοῦ Πόντου, πού μιλοῦσαν ἄπταιστα τήν ἑλληνική ποντιακή διάλεκτο. «Ἀπό αὐτούς πληροφορήθηκα, γράφει, ὅτι καί τά παλιά ποντιακά ἔθιμα εἶναι ἀκόμα πολύ ζωντανά. Ἐπίσης μέ διαβεβαίωσαν ὅτι ἔχουν διατηρηθεῖ τά ἑλληνικά τοπωνύμια καί ἀκόμη ὅτι τά ἑλληνικά ἐπώνυμα ἔχουν ἁπλῶς τουρκικές καταλήξεις».
 
Παρ’ ὅτι ἔφυγε ὁ δηλωμένος ἑλληνικός χριστιανικός πληθυσμός, ἀπό τή Μικρά Ἀσία, γράφει ἡ Ὄλγα Βατίδου, οἱ Τοῦρκοι, ἐκεῖ, δέν ἔπαυσαν νά δείχνουν σεβασμό πρός τή χριστιανική λατρεία καί τά θρησκευτικά ἤθη καί ἔθιμά μας. Πολλές γυναίκες στόν Πόντο, κάνουν ἀκόμη μέ τή δεξιά παλάμη τους τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ πάνω στό ζυμάρι, ὅταν ζυμώνουν τό ψωμί. Καί ὅταν τίς ρωτοῦν γιατί τό κάνουν αὐτό, ἐκεῖνες ἀπαντοῦν «ἔτσι τό βρήκαμε».
 
Σ’ ὁλόκληρη τήν Τουρκία τιμοῦν καί εὐλαβοῦνται μέχρι σήμερα οἱ μουσουλμάνοι τόν ἅγιο Γεώργιο καί τόν γιορτάζουν μέ τόν δικό τους εὐσεβῆ τρόπο, ὡς ἐαρινή γιορτή, στίς 6 Μαΐου, δηλαδή 13 μέρες ἀργότερα ἀπό τή μνήμη του, μέ τό παλαιό ἡμερολόγιο. Τό ἴδιο εὐλαβοῦνται οἱ μουσουλμάνοι στήν Πόλη καί τήν Ἀνατολή καί ἄλλα προσκυνήματα καί ἁγιάσματα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας.
 
Ἀρχές Δεκεμβρίου τοῦ 1983, συγκλήθηκε τό πρῶτο διεθνές συνέδριο μέ θέμα τόν Ἅγιο Νικόλαο, ἀπό τίς τοπικές ἀρχές τῆς Ἀττάλειας, πού βρίσκεται κοντά στά Μύρα, ὅπου καί ὁ ναός τοῦ ἁγίου Νικολάου μέ τόν συλημένο τάφο του. Τό πιό σημαντικό ὅμως ἦταν, ὅτι ἐπέτρεψαν οἱ Ἀρχές, στόν τότε μητροπολίτη Μύρων Χρυσόστομο Κωνσταντινίδη νά τελέσει, ἔπειτα ἀπό 61 χρόνια, Θεία Λειτουργία μέσα στήν ἱστορική βασιλική τοῦ ἁγίου Νικολάου. Στίς 6 Δεκεμβρίου τοῦ 1992, λειτούργησε στό ναό, γιά πρώτη φορά, καί ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαῖος, συμπαραστατούμενος ἀπό ἀρχιερεῖς τοῦ Θρόνου. Ἀλλά στό ναό τελοῦνται, μέχρι σήμερα, Θεῖες Λειτουργίες, μετά ἀπό σχετική ἄδεια, καί ἀπό τό νέο μητροπολίτη Μύρων κ. Χρυσόστομο Καλαϊτζῆ.
 
Ἀλλά καί σέ ἄλλες ἐπαρχίες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τελοῦνται Θεῖες Λειτουργίες, μετά ἀπό πρόσκληση τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, κοντά σέ ἐρείπια παλαιῶν ναῶν ἤ καί σέ ἀναστηλωμένους ναούς, ἀκόμη καί στήν ὕπαιθρο, μέ προεξάρχοντα, τίς περισσότερες φορές, τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη, ἤ καί ἄλλους Πατριάρχες, ἀλλά καί ἀπό ἀρχιερεῖς καί ἱερεῖς τόσο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ὅσο καί ἄλλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν.
 
Τήν Κυριακή 15 Αὐγούστου 2010, μετά ἀπό 88 ἔτη λήθαργου καί σιωπῆς, λειτούργησε ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης στήν Ἱερά Μονή τῆς Παναγίας Σουμελᾶ τοῦ Πόντου. Γεγονός τό ὁποῖο ἐπαναλήφθηκε καί φέτος.
 
Ἐπίσης τήν Κυριακή 4 Σεπτεμβρίου 2011, ἔγιναν, μετά ἀπό 90 χρόνια, τά Θυρανοίξια τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Ἁγίου Παύλου καί Ἁγίου Ἀλυπίου Ἀτταλείας ἀπό τόν Μητροπολίτη Πισιδίας κ. Σωτήριο, μέ τή συμμετοχή ἱερέων καί πλήθους σλαβοφώνων πιστῶν ἐγκαταστημένων στήν Ἀττάλεια ἀλλά καί προσκυνητῶν ἀπό διάφορες χῶρες. Ἀπό τότε ὁ ναός, πού ἐξοπλίσθηκε μέ ὅλα τά ἀναγκαῖα ξυλόγλυπτα, τά ὁποῖα κατασκευάσθηκαν στήν Κορέα, ἱερές εἰκόνες, ἱερά σκεύη, κανδήλια κλπ. λειτουργεῖ καθημερινά».
Στό σημεῖο αὐτό θά ἤθελα νά κλείσω αὐτή τή σημαντική σελίδα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας τοῦ γένους μας, μέ ὅσα ἡ Ὄλγα Βατίδου γράφει στό τέλος τοῦ βιβλίου της: «Οἱ ξεριζωμένοι σκέπτονται καί διαρκῶς ἀναρωτιοῦνται. Τί τάχα νά γίνεται ἐκεῖ κάτω στή Μικρασία ... στήν τουρκεμένη πιά ὁλότελα χώρα ; Νά βλασταίνει τάχα ἀκόμα, ἔστω καί στά ἀνήλιαγα, κεῖνος ὁ ... σπόρος τοῦ χριστιανισμοῦ ; Καμμιά ἀπάντηση. ... Νά πιστέψουν ἄραγε οἱ ξερριζωμένοι ρωμηοί τῆς Ἀνατολῆς σ’ αὐτό, πού λένε πολλοί, πώς τίποτα δέν μένει κάτω καί πώς ὅ,τι πέσει ξανασηκώνεται; Μιάς ὅμως καί εἶναι χριστιανοί οἱ ρωμηοί τῆς Μικρασίας, ἄς πιστέψουνε στήν Ἀνάσταση».
 
Σᾶς εὐχαριστῶ.
 

 

περισσότερα

Λόγος Κατηχητήριος επί τη ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής (2020)

Λόγος Κατηχητήριος επί τη ενάρξει της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής (2020)

+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ - ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ,
ΧΑΡΙΣ ΕΙΗ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ,
ΠΑΡ᾿ HΜΩΝ ΔΕ ΕΥΧΗ, ΕΥΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ

* * *

Εὐχαριστήριον ὕμνον ἀναπέμποντες τῷ Θεῷ τῆς ἀγάπης, εἰσερχόμεθα καί πάλιν εἰς τήν Ἁγίαν καί Μεγάλην Τεσσαρακοστήν, εἰς τό στάδιον τῶν ἀσκητικῶν ἀγώνων, τῆς νηστείας καί τῆς ἐγκρατείας, τῆς νήψεως καί τῆς πνευματικῆς ἐγρηγόρσεως, τῆς φυλακῆς τῶν αἰσθήσεων καί τῆς προσευχῆς, τῆς ταπεινώσεως καί τῆς αὐτογνωσίας. Ἄρχεται ἡ νέα εὐλογημένη προσκυνηματική πορεία πρός τό Ἅγιον Πάσχα, τό ὁποῖον «ἤνοιξεν ἡμῖν παραδείσου τάς πύλας». Ἐν Ἐκκλησίᾳ καί ὡς Ἐκκλησία, ἀτενίζοντες τόν Ἀναστάντα Κύριον τῆς δόξης, συμπορευόμεθα ἅπαντες εἰς τήν ὁδόν τῆς κατά χάριν θεώσεως, τήν ὁδηγοῦσαν πρός τά ὑπερουράνια ἀγαθά, «ἅ ἡτοίμασεν ὁ Θεός τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν» (Α’ Κορ. β´, 9).

Ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ, ὅπου τελεσιουργεῖται «τό ἀεί μυστήριον» τῆς Θείας Οἰκονομίας, τά πάντα ἔχουν ἄσειστον θεολογικόν θεμέλιον καί ἀκραιφνῆ σωτηριολογικήν ἀναφοράν. Ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Θεοῦ καί ἡ θέωσις τοῦ ἀνθρώπου εἶναι οἱ πυλῶνες τῆς ὀρθοδόξου πίστεως. Πορευόμεθα πρός τόν αἰώνιον ἡμῶν προορισμόν, μέσα εἰς τήν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Θεός ἡμῶν, ὁ «ἀεί ὑπέρ ἡμῶν», δέν εἶναι μία «ἀνωτέρα δύναμις», κεκλεισμένη εἰς τήν ὑπερβατικότητα καί τό μεγαλεῖον τῆς παντοδυναμίας καί τῆς ἁγιότητός της, ἀλλά «ὁ ἡμετέραν μορφήν ἀναλαβών» προαιώνιος Λόγος τοῦ Θεοῦ, διά νά καλέσῃ τήν ἀνθρωπότητα εἰς τήν κοινωνίαν τῆς ἁγιότητός Του, εἰς τήν ἀληθῆ ἐλευθερίαν. Ὁ ἐξ ἀρχῆς «ἐλευθερίᾳ τετιμημένος» ἄνθρωπος, καλεῖται νά ἀποδεχθῇ ἐλευθέρως τήν θείαν ταύτην δωρεάν. Εἰς τό θεανδρικόν μυστήριον τῆς σωτηρίας, ἡ συνεργία τοῦ ἀνθρώπου λειτουργεῖ καί ὡς μαρτυρία ἐν τῷ κόσμῳ περί τῆς βιωθείσης εὐεργεσίας -«τί δέ ἔχεις ὅ οὐκ ἔλαβες;» (Α’ Κορ. δ’, 7)- διά τῆς «οὑ ζητούσης τά ἑαυτῆς» ἀγάπης πρός τόν «ἀδελφόν».

Ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή εἶναι κατ᾿ ἐξοχήν καιρός βιώσεως αὐτῆς τῆς Χριστοδωρήτου ἐλευθερίας. Ἡ νηστεία καί ἡ ἄσκησις δέν εἶναι ἔξωθεν ἐπιβληθεῖσα πειθαρχία καί ἑτερονομία, ἀλλά ἑκούσιος σεβασμός τῆς ἐκκλησιαστικῆς πρακτικῆς, ὑπακοή εἰς τήν Παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δέν ἀποτελεῖ νεκρόν γράμμα, ἀλλά παρουσίαν ζῶσαν καί ζωοποιόν, διαχρονικήν ἔκφρασιν τῆς ἑνότητος, τῆς ἁγιότητος, τῆς καθολικότητος καί τῆς ἀποστολικότητος τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ γλῶσσα τῆς θεολογίας καί τῆς ὑμνολογίας ἀναφέρεται εἰς τό «χαροποιόν πένθος» καί εἰς τό «ἔαρ τῆς νηστείας». Ὁ γνήσιος ἀσκητισμός εἶναι πάντοτε χαροποιός, ἐαρινός καί φωτεινός. Δέν γνωρίζει δυϊσμούς καί διχασμούς, δέν ὑποτιμᾷ τήν ζωήν καί τόν κόσμον. Ἡ «καταθλιπτική ἄσκησις», ἡ ὁποία ὀδηγεῖ εἰς «ἀποξήρανσιν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως», οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μέ τό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας, ὅπου ἡ ἀσκητική ζωή καί ἡ πνευματικότης διαποτίζονται ἀπό ἀναστάσιμον εὐφροσύνην. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ ταύτῃ, ἡ νηστεία καί ἡ ἄσκησις ἐμπεριέχουν μίαν ἐναλλακτικήν πρότασιν ζωῆς ἀπέναντι εἰς τόν ὑποσχόμενον ψευδεῖς παραδείσους εὐδαιμονισμόν καί εἰς τόν μηδενιστικόν πεσιμισμόν.

Οὐσιῶδες στοιχεῖον τῆς ὀρθοδόξου ἀσκητικῆς πνευματικότητος εἶναι καί ὁ κοινωνικός χαρακτήρ της. Ὁ Θεός τῆς πίστεώς μας εἶναι «ὁ πιό κοινωνικός Θεός», «Θεός σχέσεων». Προσφυέστατα ἐλέχθη ὅτι ἡ Ἁγία Τριάς εἶναι «ἡ ἄρνησις τῆς μοναξιᾶς». Ἡ ἐξατομίκευσις τῆς σωτηρίας καί τῆς εὐσεβείας, ἡ μετατροπή τῆς ἀσκήσεως εἰς ἀτομικόν κατόρθωμα, ἀγνοοῦν τήν τριαδοκεντρικήν ὑφήν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος. Ὅταν νηστεύωμεν διά τόν ἑαυτόν μας καί κατά τό ἰδικόν μας μέτρον, τότε ἡ νηστεία δέν ἐκφράζει τό πνεῦμα τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως. Ἡ πνευματικότης εἶναι ζείδωρος παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό ὁποῖον εἶναι πάντοτε «πνεῦμα κοινωνίας». Ἡ γνησία ὀρθόδοξος πνευματική ζωή ἀναφέρεται πάντοτε εἰς τήν ἐκκλησιαστικοποίησιν τῆς ὑπάρξεώς μας καί ὄχι εἰς μίαν «πνευματικήν αὐτοπραγμάτωσιν».

Στοιχοῦντες τῇ ἀφιερώσει τοῦ τρέχοντος ἔτος ὑπό τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας εἰς «τόν ποιμαντικόν ἀνακαινισμόν καί τήν ὀφειλετικήν μέριμναν διά τήν νεολαίαν», καλοῦμεν τούς ὀρθοδόξους νέους καί τάς νέας νά συμμετάσχουν εἰς τούς πνευματικούς ἀγῶνας τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, διά νά βιώσουν τό ἀνθρωπολογικόν βάθος καί τό ἀπελευθερωτικόν πνεῦμα της, νά κατανοήσουν ὅτι ὁ ὁρθόδοξος ἀσκητισμός εἶναι ὁδός ἐλευθερίας καί ὑπαρξιακῆς ὁλοκληρώσεως ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς εὐλογημένης ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, πυρήν τῆς ὁποίας εἶναι τό «ἀληθεύειν ἐν ἀγάπῃ». Ἡ ὀρθόδοξος νεότης καλεῖται νά ἀνακαλύψῃ τόν ὁλιστικόν χαρακτῆρα τῆς νηστείας, ἡ ὁποία εἰς τό Τριώδιον ὑμνεῖται ὡς «πνευματικῶν ἀγώνων ἀρχή», ὡς «τροφή ψυχῆς», ὡς «μήτηρ τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων καί πασῶν τῶν ἀρετῶν». Δέν εἶναι ἁπλῶς ἀποχή ἀπό καθωρισμένας τροφάς, ἀλλά ἀγών κατά τῆς φιλαυτίας καί τῆς αὐταρεσκείας, εὐαισθησία διά τόν πάσχοντα συνάνθρωπον καί ἔμπρακτος βοήθεια πρός αὐτόν, εὐχαριστιακή χρῆσις τῆς δημιουργίας, ὑπαρξιακή πληρότης, κοινωνία ζωῆς καί ἀλληλεγγύη. Ἡ ἄσκησις, ἡ νηστεία, ἡ προσευχή, ἡ ταπείνωσις ἀναδίδουν τό ἄρωμα καί τό φῶς τῆς Ἀναστάσεως, ἀπό τήν ὁποίαν ἀντλοῦν νόημα καί κατεύθυνσιν. Αὐτή, ὡς ἡ πεμπτουσία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς καί τοῦ ἐσχατολογικοῦ προσανατολισμοῦ της, συνδέει ἀρρήκτως τήν ζωήν τῆς ἀσκήσεως μέ τήν Θείαν Εὐχαριστίαν, τό μυστήριον τῆς προγεύσεως τῆς ἀνεκλαλήτου χαρᾶς τῆς Βασιλείας τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τό γεγονός ὅτι εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ἡ Θεία Εὐχαριστία διετηρήθη ὡς κέντρον τῆς ζωῆς της, συνδέεται μέ τό ὅτι ἡ Ἀνάστασις εἶναι τό θεμέλιον τῆς πίστεώς της καί ὁ φωτεινός ὁρίζων τῆς ἀσκητικῆς πνευματικότητος καί τῆς καλῆς μαρτυρίας ἐν τῷ κόσμῳ.

Μέ αὐτάς τάς σκέψεις, ἐπικαλούμεθα ἐν ταπεινώσει τό ἔλεος καί τήν εὐλογίαν τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης, διά νά διατρέξωμεν εὐσεβοφρόνως τόν δόλιχον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, νά φθάσωμεν τό σωτήριον Πάθος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ καί, δοξάζοντες τήν ἄφατον Αὐτοῦ μακροθυμίαν, νά λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει τῆς λαμπροφόρου Ἐγέρσεως Αὐτοῦ, τῆς ἀγαγούσης ἡμᾶς ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τήν ἄληκτον Ζωήν.

Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή, βκ´

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης πάντων ὑμῶν

περισσότερα

Ετήσια συνδρομή Αρχόντων

Ετήσια συνδρομή Αρχόντων

Εντιμολογιώτατοι, 

Δια της παρούσης επιθυμούμε να σας υπενθυμίσουμε τη σημασία της καταβολής της ετήσιας συνδρομής, για την οποία ισχύει και εφέτος το ποσό των 200 ευρώ ως ενδεικτικό. 

Κατά το παρελθόν έτος, η αντίστοιχη έκκλησή μας δεν είχε τη δέουσα ανταπόκριση, καθ’ ότι η συνδρομή κατετέθη από περιορισμένο αριθμό Αρχόντων. Όπως όλοι γνωρίζετε, σύνολο το ποσό των συνδρομών και των χορηγιών προς την Αδελφότητα, με ονομαστικό κατάλογο των καταβαλόντων, αποδίδεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο για τη στήριξη του πολυδιάστατου και θεάρεστου έργου του. 

Σύμφωνα με το Καταστατικό του Σωματείου μας, στις υποχρεώσεις των Μελών ανήκουν η εμπρόθεσμη καταβολή των ετησίων συνδρομών και η καταβολή των εκτάκτων εισφορών που θα αποφασίζονται από το Δ.Σ. (άρθρο 6, παρ. 4 και 5). 

Προς διευκόλυνσή σας, παραθέτουμε εκ νέου τον αριθμό του σχετικού τραπεζικού λογαριασμού της Αδελφότητος: 

δελφότης Ὀφφικιαλίων τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας  «Παναγία ἡ Παμμακάριστος»  

ALPHA BANK  

FILLELINON 6  

105 57 ATHENS - GREECE  

ΙΒΑΝ  GR38 0140 4410 4410 0200 2008 477  

SWIFT : CRBAGRAAXXX  

Είμεθα βέβαιοι ότι θα ενισχύσετε την προσπάθειά μας για να προωθήσουμε όλοι από κοινού τις δραστηριότητες και τους σκοπούς της Αδελφότητός μας.                         

                                                                  Με εξιδιασμένη τιμή  

                                             Ὁ Πρόεδρος                                 Ὁ Γενικὸς Γραμματεύς  

                                        Γεράσιμος Φωκᾶς                      Κωνσταντῖνος Δεληκωσταντής 

                                      Ἄρχων Ὀρφανοτρόφος                Ἄρχων Διδάσκαλος τοῦ Γένους

περισσότερα

Χριστοφόρος Δ. Σωφρονίου, «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας», Μία καρδιακὴ περιήγηση στὸ σύμβολο τῆς Μεγάλης Ἰδέας

Χριστοφόρος Δ. Σωφρονίου, «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας», Μία καρδιακὴ περιήγηση στὸ σύμβολο τῆς Μεγάλης Ἰδέας

Τὴν Παρασκευή, 13η Δεκεμβρίου 2019, καὶ ὥρα 18.00 στὴν αἴθουσα ἐκδηλώσεων τοῦ Βυζαντινοῦ καὶ Χριστιανικοῦ Μουσείου Ἀθηνῶν, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Βασιλίσσης Σοφίας 22, σὲ μία σεμνὴ ἐκδήλωση ὑπὸ τὴν αἰγίδα τῆς Ἁδελφότητος Ὀφφικιαλίων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου «Παναγία ἡ Παμμακάριστος» παρουσιάσθηκε τὸ βιβλίο τοῦ ἰατροῦ, Ἄρχοντος Ὑπομνηματογράφου τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καὶ Ταμία τοῦ Δ.Σ. τῆς Ἀδελφότητος κ. Χριστοφόρου Δ. Σωφρονίου, κατοίκου Χαλκίδος «ἄχρι καιροῦ», ὅπως ὁ ἴδιος γράφει, «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας», τὸ ὁποῖο κυκλοφορεῖ ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Δόμος.

Τὴν ἐκδήλωση ἄνοιξαν μὲ ἐγκάρδιους χαιρετισμούς ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προικοννήσου κ. Ιωσήφ, ἐκπρόσωπος τῆς Α.Θ.Π. τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, καὶ ὁ Θεοφιλέστατος Ἐπίσκοπος Ὠρεῶν, ἐκπρόσωπος τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κ. Ἱερωνύμου. Ἀκολούθως, χαιρετισμὸ πρὸς τὸν κόσμο, ὁ ὁποῖος γέμισε τὴν αἴθουσα, ἀπηύθυναν ἡ κ. Αἰκατερίνη Δελλαπόρτα, Διευθύντρια τοῦ Μουσείου, καὶ ὁ κ. Γεράσιμος Φωκᾶς, Πρόεδρος τοῦ Δ.Σ. τῆς Ἁδελφότητος Ὀφφικιαλίων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου «Παναγία ἡ Παμμακάριστος».

Γιὰ τὸ βιβλίο καὶ τὸν συγγραφέα του μίλησαν ὁ κ. Κωνσταντῖνος Δεληκωσταντῆς, Ὁμότιμος Καθηγητὴς τοῦ Ἐθνικοῦ καὶ Καποδιστριακοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Διευθυντὴς τοῦ Α’ Πατριαρχικοῦ Γραφείου καὶ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Ἀδελφότητος «Παναγία ἡ Παμμακάριστος», ὡς συντονιστὴς τῆς συζητήσεως, ὁ κ. Νικόλαος Τριανταφυλλόπουλος, φιλόλογος καὶ ἐκδότης τῶν Ἁπάντων τοῦ Παπαδιαμάντη, ὁ κ. Νικόλαος Οὐζούνογλου, Ὁμότιμος Καθηγητὴς τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου καὶ Πρόεδρος τῆς Οἰκουμενικῆς Ὁμοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτῶν, καὶ ὁ κ. Δημήτριος Τριανταφυλλόπουλος, Ὁμότιμος Καθηγητής τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Κύπρου.  Ἀκολούθησε ἡ μουσικὴ ἐκτέλεση τεσσάρων ἀναφορικῶν πρὸς τὸν Ναὸ τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας τραγουδιῶν ἀπὸ Μουσικὸ Σύνολο ἐκ Χαλκίδος, μὲ  τὴν ἐξαίρετη φωνὴ τῆς κ. Μυρτοῦς Σωφρονίου.

Ἡ ἐκδήλωση ἔκλεισε μὲ τὸν χαιρετισμὸ τοῦ συγγραφέως, κ. Χ.Δ. Σωφρονίου.

https://www.politeianet.gr/books/9789603532019-sofroniou-d-christoforos-domos-to-eisodiko-tis-agias-sofias-293147

περισσότερα

Ὁ Κ. Δεληκωσταντῆς γιὰ «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας»

Ὁ Κ. Δεληκωσταντῆς γιὰ «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας»

Σεβασμιώτατε Ἐκπρόσωπε τοῦ Παναγιωτάτου,

Κύριε Πρόεδρε τοῦ Συλλόγου μας,

Ἐκλεκτὴ ὁμήγυρις, 

Ὅταν στείλει κάποιος ἕνα βιβλίο ποὺ ὁ ἴδιος ἔγραψε -ἤ ἅλλο βιβλίο- στὸν Παναγιώτατο, ἐκεῖνος τοῦ ἀπαντᾶ μὲ μιὰ ὡραία ἐπιστολὴ, στὴν ὁποία γράφονται, μεταξὺ ἄλλων, τὰ ἑξῆς:

«Κάθε βιβλίον εἶναι ἔκφρασις καὶ μαρτυρία τῆς ἐρεύνης καὶ τῆς μελέτης, τοῦ στοχασμοῦ καὶ τῆς συγγραφικῆς ἐργασίας τοῦ δημιουργοῦ του. Συχνάκις, τὸ βιβλίον ἐμπερικλείει προσπάθειαν καὶ κόπον ὁλοκλήρου ζωῆς. Διὰ τὸν ἀναγνώστην, τὸ καλὸν βιβλίον δύναται νὰ λειτουργήσῃ ὡς πραγματικὴ ἀποκάλυψις, ὡς εἴσοδος εἰς ἕνα συναρπαστικὸν κόσμον, ὡς εὐκαιρία διαλόγου καὶ συμπνευματισμοῦ μὲ τὸν συγγραφέα καὶ τὰς ἰδέας του, νὰ τὸν εἰσαγάγῃ εἰς μίαν περιπέτειαν, ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ νὰ μεταμορφώσῃ ριζικῶς τὴν ζωήν του».

Στὸν συναρπαστικὸ κόσμο τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς μᾶς εἰσάγει τὸ ὑπέροχο βιβλίο τοῦ ἀγαπητοῦ Ἄρχοντος Ὑπομνηματογράφου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, ἰατροῦ, συμπατριώτη καὶ φίλου κ. Χριστοφόρου Σωφρονίου. Τὸν συγχαίρω ἐκ μέσης καρδίας. Ἔγραψε τὸ κείμενο αὐτὸ, ὄχι ὡς ἁπλὸς ἐπισκέπτης καὶ παρατηρητὴς στὴν Ἁγια-Σοφιά, ἀλλὰ ὡς κοινωνὸς τῶν γεγονότων καὶ τῶν πραγμάτων, μετέχοντας μὲ ὅλη του τὴν ὕπαρξη στὸ θαῦμα. Γνωρίζουμε, τελικά, ὅ, τι ἀγαπᾶμε. Βασικά, δὲν τὸ γνωρίζουμε, μᾶς ἀποκαλύπτεται. Τότε φωτίζεται ὁ νοῦς, κραταιοῦται, ἐμπνευσμένος ἀπὸ τὴν καρδιά, ποὺ ἔχει τὰ δικά της μάτια, τὴν δική της δύναμη, τὸν δικό της «λόγον». Δὲν εἶναι ἀντικείμενο ἡ Ἁγια-Σοφιά γιὰ τὸν συγγραφέα μας. Μιλᾶ ἐκείνη, κι αὐτὸς ἀκούει.

Διαβάζοντας «Τὸ Εἰσοδικὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας» μαθαίνουμε γιὰ τὸ πνεῦμα ποὺ τὴν δημιούργησε καὶ τὴν Ἀλήθειαν ποὺ ἐκφράζει, γιὰ τὸν ἔνθεο ζῆλο τοῦ Αὐτοκράτορος Ἰουστινιανοῦ, γιὰ τὴν ἰδιοφυΐα τοῦ Ἀνθεμίου καὶ τοῦ Ἰσιδώρου, γιὰ τὸ μεγαλεῖο τοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ θαύματος. Τί κατασκευαστικὸ ἐπίτευγμα, ἀλήθεια, νὰ στέκεται ἀγέρωχη ἡ Ἁγια-Σοφιὰ 1500 χρόνια, μετὰ ἀπὸ 100 καταγεγραμμένους σεισμοὺς καὶ ἄγνωστο ἀριθμὸ μὴ καταγεγραμμένων. Διδασκόμαστε γιὰ τὶς μεγάλες περιπέτειες τῆς Ρωμιοσύνης, γιὰ τὸ τί σήμαινε ἡ μετατροπὴ τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς σὲ λατινικὸ ναὸ ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους, σὲ μουσουλμανικό τέμενος καὶ σὲ μουσεῖο, γιὰ τὴ σύγχρονη κατάστασή της.

«Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς “ψάλλει”, μὲ τὴν πέτρα, τὸ μάρμαρο, τὸ σίδερο, τὸ ξύλο, τὸν τρόπο ποὺ ἡ σάρκα τοῦ κόσμου γίνεται σάρκα τοῦ Θεοῦ Λόγου», γράφει ἕνας σύγχρονος στοχαστής. Ὅλα αὐτὰ τὰ ἀναδεικνύει μὲ τὴ γραφή του καὶ τὸ ἀνεπτυγμένο θεολογικὸ καὶ καλλιτεχνικὸ αἰσθητήριό του ὁ συγγραφέας μας. Κατ’ οὐσίαν, ὅταν ὁ μουσουλμάνος πιστὸς προσευχόταν στὴν Ἁγια-Σοφιά, εὑρισκόταν σὲ ἕνα χῶρο ξένο πρὸς τὴν πίστη του, ἡ ὁποία ἀπορρίπτει τὴν Ἁγία Τριάδα καὶ ἀρνεῖται τὴν Ἐνσάρκωση τοῦ Θεοῦ Λόγου. Δὲν ὠφελοῦν οὔτε οἱ ἀλλαγὲς καὶ οἱ προσθῆκες ποὺ ἔγιναν, οὔτε τὸ ξύσιμο τῶν σταυρῶν ἀπὸ τὰ θωράκια, οὔτε οἱ διαδηλώσεις γιὰ νὰ ξαναγίνει τζαμί ὁ Ναὸς τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας. Ἡ Ἁγια-Σοφιά ἦταν, εἶναι καὶ θὰ παραμείνει ναὸς χριστιανικὸς εἰς τὸν αἰῶνα, ὅπως γράφει καὶ ὁ κ. Σωφρονίου: «Ἡ καθιέρωση τῆς ἐκκλησίας ὡς τράπεζας τοῦ ἀέναου Μυστικοῦ Δείπνου εἶναι ἀνεξάλειπτη» (σ. 205).

Ἀπὸ τὰ νεανικά μου χρόνια μὲ ἀπασχολοῦσε ἡ ἄποψη ἑνὸς γνωστοῦ γερμανοῦ λογοτέχνη, ὅτι ἡ χειρότερη ἀλλαγὴ καὶ ἀλλοτρίωση στὴν Ἁγια-Σοφιά ἔγινε ὄχι ὅταν αὐτὴ κατέστη μουσουλμανικὸ τέμενος, ἀφοῦ καὶ τότε παρέμεινε χῶρος προσευχῆς στὸν Ἕνα Θεό, ἀλλὰ ὅταν μετετράπη σὲ μουσεῖο τὸ 1935. Ἔγραφε ὁ ἐν λόγῳ τὰ ἑξῆς: «Ὁ ναὸς ἄδειασε. Πέθανε ἡ Ἁγια-Σοφιά. Τώρα ἡ μελέτη της ἦταν τὸ σπουδαιότερο πράγμα. Ἡ Ἐκκλησία ἔγινε ἀντικείμενο, ἔγινε περιεχόμενο τῆς ἱστορίας τῆς τέχνης. Παραδόθηκε στὴν χρήση καὶ τὴν διάθεση τῶν τουριστῶν».

Ἡ μελέτη τοῦ βιβλίου τοῦ κ. Σωφρονίου μὲ βοήθησε στοὺς προβληματισμούς μου. Γράφει ὁ Ἄρχων Ὑπομνηματογράφος: «Τί ὑποτίμηση τῆς ἱστορίας της ὁ ὑποβιβασμός της σὲ μουσεῖο καὶ ἡ ἔκθεσή της στὴν “πολλὴν συνάφειαν τοῦ κόσμου”» (σ. 266). Ὄντως, οἱ ξεναγοὶ καὶ τὰ ἑκατομμύρια τῶν τουριστῶν δὲν ἔχουν πρόσβαση στὸ οὐσιῶδες, τοὺς ἐνδιαφέρουν κάποιες ἀνούσιες καὶ πεζὲς λεπτομέρειες. Δὲν καταλαβαίνουν τὴν ἀστοχία τοῦ νὰ κρίνουμε τὴν ἀξία ἑνὸς σπουδαίου πίνακα, ἄς ποῦμε τοῦ Van Gogh, συζητῶντας γιὰ τὴν κορνίζα του.

Στὸ πλαίσιο αὐτὸ, ἐπιθυμῶ νὰ σημειώσω ὅτι γιὰ μένα ἡ μεγαλύτερη προσβολὴ τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς συμβαίνει ὅταν τὴν ἐπισκεπτόμαστε ἐμεῖς ὡς Ἕλληνες ὀρθόδοξοι χριστιανοί, καὶ δὲν κατανοοῦμε τίποτε ἀπὸ τὴν Ἀλήθειά της, δυστυχῶς, ὡς ἐκπρόσωποι ἑνὸς λαοῦ ἱστορικοῦ, ὁ ὁποῖος χωρὶς νὰ γνωρίζει αὐτὸ ποὺ ἦταν καὶ εἶναι, ἐπιθυμεῖ νὰ γίνει κάτι ἄλλο, κάτι διαφορετικό. Πάντοτε μὲ προβλημάτιζε, γιατὶ δὲν μᾶς ἀγγίζουν σήμερα οἱ ἀλήθειες ποὺ συγκλόνισαν ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ σὰν τὸν Μέγα Βασίλειο, τὸν Ἰωάννη Χρυσόστομο, τὸν Μέγα Φώτιο, τὸν Μακρυγιάννη καὶ τὸν Παπαδιαμάντη, ἀλήθειες ποὺ ἐμώραναν τοῦς δεινοὺς συζητητές καὶ ἔσωσαν τὸ Γένος. Ἡ Ἁγια-Σοφιὰ εἶναι ἡ σύνοψη τῆς πίστεως τῶν Ὀρθοδόξων, εἶναι τὸ μεγαλύτερο μνημεῖο τοῦ «βαπτισμένου Ἑλληνισμοῦ».

Τὸ βιβλίο τοῦ Χριστοφόρου Σωφρονίου, αὐτὸ μᾶς ἀποκαλύπτει. Μᾶς κάνει νὰ νιώθουμε ὑπερήφανοι ποὺ εἴμαστε Ὀρθόδοξοι καὶ κληρονόμοι τῆς σπουδαίας αὐτῆς πνευματικῆς παρακαταθήκης, χυμένης στὸ μάρμαρο, στὸν μοναδικὸ τροῦλον, στὰ ὑπέροχα ψηφιδωτά, τὴν Πλατυτέρα, τὴν ἀνεπανάληπτη Δέηση, ὅλα ἀλήθεια καὶ φῶς. Σὲ ἐμένα θύμισε τὴν πρώτη ἐπίσκεψή μου, τὴν πρώτη ἀπὸ τὶς εἴκοσι περίπου, στὴν Ἁγια-Σοφιά. Ὅταν μπῆκα ἀπὸ τὸν Νάρθηκα στὸν ὁλόφωτο κυρίως ναὸ, ἦταν σὰν νὰ εἰσῆλθα στὸν Παράδεισο, αἰσθάνθηκα σὰν νὰ εὑρίσκομαι στὸν χῶρο, τὸν ὁποῖο δὲν θὰ ἤθελα ποτὲ νὰ ἐγκαταλείψω. Τὸ φῶς τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς εἶναι μοναδικό, ἀπερίγραπτο, οὐράνιο, ὅπως λέγει καὶ ὁ συγγραφέας μας: «Ὁ φωτισμὸς τῆς Ἁγιασοφιᾶς ἔχει κάτι τὸ μαγικό, ἤ, ἄν θέλετε, τὸ θαυματουργικό, καὶ δὲν περιγράφεται μὲ ὅρους τεχνικῆς καὶ φωτομετρήσεων» (σ. 199). Καὶ γιὰ τὸν μεγαλοπρεπῆ τροῦλο γράφει: «Ὁ τροῦλος δίνει τὴν ἐντύπωση ὅτι “πατᾶ”, αἰωρεῖται μᾶλλον, πάνω στὴν κορυφὴ τῶν τεσσάρων τόξων ἀπαλά, σὰν νὰ τὰ σέβεται, γιατί τὸ βάρος τοῦ τεράστιου ὄγκου δείχνουν νὰ τὸ μοιράζονται μεταξύ τους τὰ τέσσερα τριγωνικὰ λοφία καὶ νὰ σχηματίζουν ὅλα τους ἕνα ἀέρινο στεφάνι» (σ. 185).

Ἡ Ἁγια-Σοφιὰ μᾶς καλεῖ καὶ μᾶς ἀναμένει. Ὄχι ὡς τουρίστες, ἀλλὰ ὡς προσκυνητές στὸν πατρικὸ οἶκο. Καὶ μᾶς παραπέμπει στὸ Φανάρι, ἐκεῖ ὅπου σήμερα φυλάσσονται ἀνυστάκτως τὰ Ὅσια καὶ τὰ Ἱερὰ τοῦ Γένους, στὴν Μητέρα Ἐκκλησία. Κλείνω τὴν σύντομη αὐτὴ παρουσίαση μὲ τὰ λόγια τοῦ ἄξιου συγγραφέα μας καὶ μὲ μιὰ ἀναφορὰ στὸν Χρῆστο Γιανναρᾶ. Γράφει ὁ κ. Σωφρονίου: «Κάθε χῶρος τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας μᾶς κερνᾶ τὸ μέλι τῆς μοναδικότητάς του καὶ μᾶς ἀνταμείβει μὲ τὴ χαρὰ τῆς αἴσθησης τοῦ οἰκείου. Ὅμως πολλὰ μυστικὰ μᾶς κρύβει ἡ Ἁγιασοφιὰ καὶ μᾶς τὰ φιλεύει μὲ φειδώ, λὲς καὶ μᾶς καλεῖ ξανὰ καὶ ξανὰ προσκυνητὲς καὶ ἱκέτες της καὶ ἐξερευνητὲς τῆς μυστικῆς χάρης καὶ τοῦ ἀνεκλάλητου κάλλους της» (σ. 102). Ὁ καθηγητὴς Χρῆστος Γιανναρᾶς μετὰ τὴν ἐπισκεψή του στὸ Φανάρι, ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1970, ἔγραψε τὰ ἑξῆς σπουδαῖα: «Ἡ Ἁγια-Σοφιὰ ἦταν γιὰ μένα μιὰ ἑρμηνεία τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, καὶ ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς». Καὶ προσέθεσε, ὅτι καμμία ἔξωθεν ἐπιβουλὴ δὲν μπορεῖ νὰ θίξει τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ὅσο αὐτὸ «θὰ εξακολουθεῖ νὰ ζεῖ στὶς διαστάσεις τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς, νὰ ἐνσαρκώνει τὴν οἰκουμενικότητα τῆς ὀρθοδοξίας σὰν ὁλότητα ἀλήθειας καὶ ζωῆς».

Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν προσοχή σας!  

περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ

Διεθνές Συνέδριο για τον π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ

Σαράντα χρόνια συμπληρώνονται το 2019 από την εκδημία του μεγάλου θεολόγου π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο διοργανώνει στην Πόλη, από 1 έως και 3 Σεπτεμβρίου, Διεθνές Συνέδριο με θέμα «Η θεολογική παρακαταθήκη του πρωθιερέως Γεωργίου Φλωρόφσκυ». Στις εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου, την έναρξη των οποίων θα κηρύξει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, θα λάβουν μέρος ιεράρχες, κληρικοί, διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί καθηγητές και θεολόγοι από πανεπιστημιακά ιδρύματα από όλο τον κόσμο.

Σημειώνεται ότι ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ υπήρξε ρηξικέλευθος θεολόγος - καθηγητής και έχει χαρακτηριστεί ως ο «πρύτανης των Ορθοδόξων Θεολόγων» του 20ού αιώνα. Η εμπνευσμένη έκκλησή του προς τους θεολόγους να επιστρέψουν στις πατερικές πηγές και να αποκτήσουν το πνεύμα των Πατέρων, καθώς και προς την Εκκλησίαν να διαλεχθεί με τις ισχυρές ιστορικές και οικουμενικές προκλήσεις της εποχής μας, αποτέλεσαν ορόσημο για την Ορθόδοξη θεολογία και επηρεάζουν τη χριστιανική σκέψη μέχρι και σήμερα. Οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου θα μεταδοθούν απευθείας μέσω του διαδικτύου.

Όπως έχει δηλώσει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθομαίος «πρόκειται για ένα Συνέδριο δια να εξαρθεί η προσωπικότης, το θεολογικόν βάθος του πατρός Γεωργίου Φλωρόφσκυ και να του εκφράσουμε, εμείς οι Έλληνες ιδιαιτέρως, την ευγνωμοσύνην μας δια όσα αγαθά ελάλησε και έγραψε υπέρ του Γένους μας, υπέρ της συμβολής του Ελληνισμού εις την Θεολογίαν και εις την ανάπτυξιν των χριστιανικών δογμάτων. Του είμεθα όντως ευγνώμονες. Και ήτο Ρώσος στην καταγωγή, δεν ήτο Έλλην ο πατήρ Φλωρόφσκυ. Και μακάρι όλοι οι ομοεθνείς του, οι Σλάβοι, να είχαν την ίδια θεώρηση των πραγμάτων, τα ίδια πιστεύματα, το ίδιο θεολογικόν βάθος, τότε θα είχαν αποφευχθεί πολλά εντός εισαγωγικών ‘’παρατράγουδα’’, τα οποία ταλαιπωρούν την ενότητα της Ορθοδοξίας κατά τις τελευταίας δεκαετίας».

«Οποιος μένει απαθής ενώπιον της ιστορίας, αυτός ποτέ δεν μπορεί να είναι καλός χριστιανός».

π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ

Ο Γεώργιος Βασίλιεβιτς Φλωρόφσκυ γεννήθηκε το 1893, σε μία πόλη κοντά στην Οδησσό της αυτοκρατορικής Νότιας Ρωσίας, στη σημερινή Ουκρανία. Η οικογένειά του τον «μύησε» στον κόσμο των γραμμάτων και της επιστήμης και του κληροδότησε κάτι σπουδαίο και σημαντικό: την αναζήτηση και την κατανόηση της αλήθειας…  Ο μικρός Γεώργιος φοίτησε στο κλασικό Γυμνάσιο Οδησσού, ενώ το 1911 θα εγγραφεί στο πανεπιστήμιο της Οδησσού για να λάβει το πτυχίο της κλασικής φιλολογίας και φιλοσοφίας. Ωστόσο, εκεί θα μελετήσει μόνος του τη θεολογική επιστήμη, αρχικά ιστορικά. Η οικογένεια θα παραμείνει στη Ρωσία μέχρι το 1920, αφού εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου, αναγκάζεται να καταφύγει στη Βουλγαρία και συγκεκριμένα στη Σόφια.

Το 1921 αναχωρεί για την Πράγα, για να ενταχθεί σε μία μεγάλη παροικία ξένων διανοουμένων, που φιλοξενούνταν εκεί, υπό την αιγίδα του προέδρου της ενωμένης τότε Τσεχοσλοβακίας, Τόμας Μάζαρικ. Στην Πράγα θα νυμφευθεί την Ξένια Ιβάνοβνα Σιµόνοβα, την οποία γνώρισε κατά την παραμονή του στη Σόφια, και η οποία φυσικά θα γίνει η διά βίου σύντροφός του, χωρίς ωστόσο να αποκτήσουν απογόνους.

Η περίοδος μεταξύ της εξόδου από την Οδησσό μέχρι την εγκατάσταση στο Παρίσι, αν και μικρή σε διάρκεια, ήταν ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς έδωσε στον Φλωρόφσκυ τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με πολλούς και σπουδαίους διανοουμένους, επιστήμονες και θεολόγους, οι οποίοι είχαν και έντονο το θρησκευτικό στοιχείο στη ζωή τους, όπως τον π. Σεργκέι Μπουλγκάκοφ κ.ά. Με πρωτοβουλία του μητροπολίτη Ευλογίου και έπειτα από συναντήσεις με Ρώσους θεολόγους αποφασίστηκε να ιδρυθεί μία Θεολογική Σχολή, πανεπιστημιακού επιπέδου.

Έδρα αυτού του νέου εγχειρήματος υπήρξε η πόλη των Παρισίων, όπου διέμενε ο μητροπολίτης Ευλόγιος και στις 30 Απριλίου του 1925 ιδρύθηκε το Ινστιτούτο Ορθοδόξου Θεολογίας του Παρισιού, γνωστότερο ως Ινστιτούτο Αγίου Σεργίου, αφού ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Σέργιο του Ραντονέζ.

Τελευταίος σταθμός της σταδιοδρομία του θα αποτελέσει το Πρίνστον, όπου από το Σεπτέμβριο του 1964 θα εγκατασταθεί μαζί με τη σύζυγό του. Εκεί θα διδάξει για οκτώ συναπτά έτη, μέχρι το 1972, ως επισκέπτης συνεργάτης του Συμβουλίου Ανθρωπιστικών Σπουδών και ως επισκέπτης καθηγητής στα Τμήματα Σλαβικών Σπουδών και Θρησκείας. Το 1979 ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ θα φύγει από τη ζωή πλήρης ημερών, κληροδοτώντας όμως σε όλους τους χριστιανούς ένα πλούσιο και σημαντικό έργο προς αξιοποίηση.

https://www.ethnos.gr/ekklisia/52185_oikoymeniko-patriarheio-diethnes-synedrio-gia-ton-p-georgio-florofsky

περισσότερα

ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΟΦΦΙΚΙΑΛΙΟΙ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΕΠΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΟΦΦΙΚΙΑΛΙΟΙ ΤΗΣ Μ.τ.Χ.Ε. ΕΠΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

Χρήστου Κ. Τσούβαλη

Ο όρος Οφφίκιο προέρχεται από τη λατινική λέξη officium και σημαίνει το αξίωμα ή υπούργημα ειδικού έργου. Στην Εκκλησία σήμαινε τα εκκλησιαστικά λειτουργήματα ή διακονήματα, που έπαιρναν διάφορα πρόσωπα της Εκκλησίας, με σκοπό να βοηθήσουν τον επίσκοπο στο έργο του. Από τους πρώτους χρόνους του Χριστιανισμού ο επίσκοπος ήταν υποχρεωμένος, μαζί με τα ποιμαντικά, λειτουργικά και διδακτικά καθήκοντα του, να έχει την ευθύνη της διαχείρισης των οικονομικών και της φιλανθρωπίας της επισκοπής του, αλλά και τη διευθέτηση τόσο των εκκλησιαστικών, όσο και των αστικών διαφορών των διαδίκων πιστών της επαρχίας του. Στην αρχή ο επίσκοπος είχε τους διακόνους και τους πρεσβύτερους, που δεν άργησαν να αποτελέσουν το συμβούλιο των οφφικιούχων εσωκατακοίλων και εξωκατακοίλων κληρικών της Επισκοπής. 
Τα Οφφίκια, λέγονταν και αξιώματα ή αρχοντίκια και εμφανίζονται τον 3ο αιώνα στη Ρώμη και από τον 8ο αιώνα στη Νέα Ρώμη, δηλαδή στην Κωνσταντινούπολη. Αυτοί που τα έφεραν, κληρικοί και λαΙκοί, ονομάζονταν οφφικιάλιοι, οφφικιούχοι, ή άρχοντες και αποτελούσαν ιδιαίτερη τάξη στην υπηρεσία της Εκκλησίας. 
Μετά το 1453 το Οικουμενικό Πατριαρχείο, για να ανταπεξέλθει στον αγώνα του, χρησιμοποίησε, πιο επιλεκτικά, το θεσμό των οφφικιαλίων. Διαχωρίσθηκαν σαφέστερα τα Οφφίκια των κληρικών, από εκείνα των λαϊκών. Πολλά των παλαιών Οφφικίων αναβαθμίσθηκαν και άλλα πάλι έπεσαν σε πλήρη αχρηστία. 
Ανυψώθηκε, το Οφφίκιο του Λογοθέτη, στην κορυφή των Οφφικίων. Ο Μέγας Λογοθέτης, ως υπουργός, ασκούσε καθήκοντα Καγκελάριου και ήταν ο σύνδεσμος μεταξύ του Πατριάρχη και του Σουλτάνου. Οι αρχιερείς του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με επικεφαλής τον εκάστοτε Οικουμενικό Πατριάρχη τους, και οι κληρικοί και λαϊκοί οφφικιάλιοι της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως, ήταν στην πραγματικότητα η κυβέρνηση της Ρωμηοσύνης. 
Δυστυχώς, μετά τις πολιτικές μεταβολές του πρώτου τετάρτου του Κ΄ αιώνα, το πλήρωμα της Εκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως στην Μικρά Ασία και στη Θράκη, μετακινήθηκε προς τα ελεύθερα ελληνικά εδάφη, την Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία. Αλλά και το άμεσο ποίμνιο της Αρχιεπισκοπής και των Επαρχιών του Θρόνου, που παρέμεινε μέσα στα όρια του τουρκικού κράτους, αποδεκατίσθηκε με τους διωγμούς του 1942, 1955, 1964 και εξής. Γι’ αυτό, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας, για να αναπληρώσει τις απώλειες των συνεργατών της Εκκλησίας, αναζήτησε συμπαραστάτες σ’ όλους τους τόπους καταφυγής των τέκνων της Εκκλησίας και αύξησε τις απονομές των Οφφικίων. 
Επί κεφαλής των οφφικιαλίων, ήταν και είναι ο Μέγας Λογοθέτης. 
Τα υπόλοιπα 64 Οφφίκια ή αξιώματα, που έχουν απονεμηθεί, από τόν Οικουμενικόν Πατριάρχη Βαρθολομαίο, σε λαϊκούς, μέχρι 29.11.2017, είναι τα εξής:
1) Αγιογράφου, 2) Μέγα Ακτουάριου, 3) Ακτουάριου, 4) Αρχιτέκτονος, 5) Ασηκρήτου, 6) Μέγα Δεπουτάτου, 7) Δεπουτάτου, 8) Διδασκάλου του Αποστόλου, 9) Διδασκάλου του Γένους, 10) Διδασκάλου της Εκκλησίας, 11) Διδασκάλου του Ευαγγελίου, 12) Διδασκάλου του Ψαλτήρος, 13) Διερμηνέως, 14) Μέγα Δικαιοφύλακος, 15) Δικαιοφύλακος, 16) Δομεστίκου Α΄, 17) Δομεστίκου Β΄, 18) Μέγα Έκδικου, 19) Έκδικου, 20) Έξαρχου, 21) Εὐταξίου, 22) Μέγα Ιερομνήμονος, 23) Ιερομνήμονος, 24) Κανστρίνσιου, 25) Κουροπαλάτου, 26) Κυαίστορος, 27) Λαμπαδάριου, 28) Λαμπαδάριου της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, 29) Λαοσυνάκτου, 30) Μαῒστορος, 31) Μελῳδού, 32) Μουσικοδιδασκάλου, 33) Μουσικοδιδασκάλου του Οικουμενικού Θρόνου, 34) Μυρεψού, 35) Μέγα Νομοφύλακος, 36) Νομοφύλακος, 37) Νοτάριου, 38) Ορφανοτρόφου, 39) Οστιάριου, 40) Πραιπόσιτου, 41) Πριμικήριου, 42) Προστάτου των Γραμμάτων, 43) Προστάτου της Φύσεως, 44) Μέγα Πρωτέκδικου, 45) Πρωτέκδικου, 46) Πρωτομαΐστορος, 47) Μέγα Πρωτονοτάριου, 48) Πρωτονοτάριου, 49) Πρωτοψάλτου, 50) Πρωτοψάλτου της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, 51) Μέγα Ρεφερενδάριου, 52) Ρεφερενδάριου, 53) Μέγα Ρήτορος, 54) Ρήτορος, 55) Υμνωδού του Οικουμενικού Θρόνου, 56) Υμνωδού του Οικουμενικού Πατριαρχείου, 57) Υμνωδού, 58) Υπομιμνήσκοντος, 59) Μέγα Υπομνηματογράφου, 60) Υπομνηματογράφου, 61) Χαρτουλάριου, 62) Μέγα Χαρτοφύλακος, 63) Χαρτοφύλακος και 64) Χοράρχου. 
Η απονομή, του Οφφίκιου του Άρχοντος της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, δημιουργεί πνευματικό δεσμό συμβίωσης με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, και οφείλει, αυτός, που δέχεται το αξίωμα και την τιμή, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, να γίνει συμπαραστάτης στο έργο και την αποστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Ακολουθούν δύο σημαντικοί κατάλογοι που συνέταξε ο Άρχων Χρήστος Τσούβαλης.

https://www.scribd.com/document/399326713/%CE%91%CE%9B%CE%A6%CE%91%CE%92%CE%97%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%9F%CE%A3-%CE%9A%CE%91%CE%A4%CE%91%CE%9B%CE%9F%CE%93%CE%9F%CE%A3-%CE%9F%CE%A6%CE%A6%CE%99%CE%9A%CE%99%CE%91%CE%9B%CE%99%CE%A9%CE%9D-%CE%95%CE%A0%CE%99-%CE%A0%CE%91%CE%A4%CE%A1%CE%99%CE%91%CE%A1%CE%A7%CE%99%CE%91%CE%A3-%CE%92%CE%91%CE%A1%CE%98%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%9C%CE%91%CE%99%CE%9F%CE%A5#from_embed

https://www.scribd.com/document/399326965/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CE%9F%CF%86%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CF%80%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%AE%CE%B8%CE%B7%CF%83%CE%B1%CE%BD-%CE%B5%CF%80%CE%AF-%CE%A0%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%92%CE%B1%CF%81%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%85#from_embed

περισσότερα

«Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα: Ορθόδοξα προσκυνήματα και μνημεία της Πόλης»

 «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα: Ορθόδοξα προσκυνήματα και μνημεία της Πόλης»

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις London Editions της Πόλης η ελληνική μετάφραση του εξαίρετου Οδηγού του Οικουμενικού Πατριαρχείου του π. Ιωάννη Χρυσαυγή «Το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα: Ορθόδοξα προσκυνήματα και μνημεία της Πόλης». Το βιβλίο αυτό μεταφράσθηκε στην ελληνική γλώσσα εκ του αγγλικού πρωτοτύπου από τον Γενικό Γραμματέα της Αδελφότητός μας, Εντιμολογιώτατο Άρχοντα Διδάσκαλο του Γένους κ. Κωνσταντίνο Δεληκωσταντή, Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Αθηνών, ο οποίος είχε και την επιμέλεια της έκδοσης. Ο Οδηγός αυτός προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την ιστορία και την προσφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με ιδιαίτερη αναφορά στο έργο της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου. Επίσης, αναφέρεται στην ιστορία, τη λειτουργία και τις περιπέτειες σημαντικών μνημείων του Γένους. Γίνεται αναφορά στο Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, την προσφορά του και τη σημερινή του εικόνα, μαθώς και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, εν όψει των προσπαθειών επαναλειτουργία της. Στο τέλος υπάρχει ένα ωραίο θεολογικό κεφάλαιο για τη σημασία της λειτουργικής ζωής, για την πνευματικότητα της Ορθοδοξίας και για τη θέση της εικόνας στη ζωή της Εκκλησίας.

Η ελληνική έκδοση του Οδηγού αυτού κατέστη δυνατή κατόπιν χορηγίας του Εντιμολογιοτάτου Άρχοντος κ. Γρηγορίου Χατζηελευθεριάδη. Ο Οδηγός αναμένεται να κυκλοφορήσει σε γαλλική και ρωσσική μετάφραση.

 

περισσότερα

2η έκδοση του βιβλίου «Ο Πατριάρχης της Αλληλεγγύης»

2η έκδοση του βιβλίου  «Ο Πατριάρχης της Αλληλεγγύης»

Κυκλοφόρησε σε δεύτερη έκδοση από τις εκδόσεις Ιστός της Πόλης το βιβλίο των π. Ιωάννη Χρυσαυγή και Κωνσταντίνου Δεληκωσταντή «Ο Πατριάρχης της αλληλεγγύης-The Patriarch of solidarity». Το βιβλίο αυτό, στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, γράφθηκε με αφορμή την ανακήρυξη από την Αυτού Θειοτάτην Παναγιότητα, του έτους 2013 σε «έτος πανανθρώπινης αλληλεγγύης».

Τη δεύτερη έκδοση του βιβλίου, όπως και την πρώτη, χρηματοδότησε ο τέως Πρόεδρος και νυν Ταμίας της Αδελφότητός μας, Άρχων Πρωτέκδικος κ. Οδυσσεύς Σασαγιάννης.

περισσότερα

Νέα - Δραστηριότητες